Współpraca JCJ z Działem ds. Osób Niepełnosprawnych UJ

Jagiellońskie Centrum Językowe współpracuje z Działem ds. Osób Niepełnosprawnych Uniwersytetu Jagiellońskiego (DON) w zakresie nauczania  języków obcych studentów z deficytem wzroku i słuchu. Zajęcia dla tych studentów odbywają się w odpowiednio wyposażonych salach DON  i prowadzone są przez lektorów JCJ, którzy przeszli przeszkolenia i którzy stale podnoszą swoje kwalifikacje 
w ramach warsztatów lub szkoleń organizowanych przez DON.
 
Studenci z niepełnosprawnością wzrokową lub słuchową mogą zgłaszać się do biura Działu, gdzie po konsultacjach z asystentem Działu i lektorem JCJ kwalifikowani są do grup. Lektorzy ściśle współpracują z pracownikami DON-u w kwestii adaptacji materiałów dydaktycznych, dostosowania formy zaliczeń i egzaminu oraz określenia specyficznych potrzeb studenta wynikających z konkretnej niepełnosprawności. Więcej informacji na temat działalności DON-u znajduje się tutaj: 
 

http://www.don.uj.edu.pl/dla-studentow

Jeżeli umiejętności wyjściowe studenta uniemożliwiają osiągnięcie wymaganego poziomu B2, istnieje możliwość zorganizowania kursu uzupełniającego współfinasowanego przez DON. 
 
Więcej informacji na temat naszego podejścia do nauczania osób z niepełnosprawnością słuchu można znaleźć w filmie pt.:"W obcym języku".  https://www.youtube.com/watch?v=pAUginxExq4

Założenia ogólne do ramowych programów nauczania języka angielskiego wynikające z niepełnosprawności wzrokowej:

Nauczanie języka angielskiego osób z dysfunkcją wzroku odbywa się przy zastosowaniu programów i kryteriów przyjętych dla studentów pełnosprawnych;
 
 
Osoby niewidome i słabowidzące uczone są wszystkich sprawności językowych, a nauczyciel stawia sobie takie same cele oraz realizuje te same treści jak w przypadku osób bez dysfunkcji wzroku. Dostosowania wymagają natomiast niektóre techniki uczenia, rodzaje ćwiczeń a przede wszystkim tempo pracy i organizacja materiału dydaktycznego. 
 
Adaptacja materiałów dydaktycznych
 
Adaptacja materiałów dydaktycznych uzależniona jest od rodzaju dysfunkcji wzrokowej.
Studenci niewidomi czytają w brajlu lub korzystają z programów udźwiękawiających. Nauczyciel stara się nie rezygnować z żadnego typu ćwiczeń a jedynie dokonywać takiej reorganizacji materiału, by była możliwość wydrukowania go w brajlu. Studenci korzystający z udźwiękowienia otrzymują materiał w formie elektronicznej. Niezbędne ilustracje, mapy, schematy zastępuje się opisem słownym albo sporządza wydruki na tzw. papierze pęczniejącym. Studenci robią notatki przy użyciu laptopa lub notatnika brajlowskiego.
W przypadku osób słabowidzących dostosowania wymaga wielkość i krój czcionki, kontrast tła z tekstem, powiększenie i/lub uproszczenie map i wykresów. W przypadku gdy wada wzroku uniemożliwia  wykorzystanie ilustracji ( student nie dostrzega szczegółów, uzyskuje rozmyty, nieczytelny obraz) konieczna jest całkowita z nich rezygnacja. Wówczas, tak jak w przypadku osób niewidomych, ilustrację zastępuje się opisem.
 
Lektor współpracuje z pracownikami Działu ds. Osób Niepełnosprawnych przy adaptacji materiałów.
Jeżeli w jednej grupie znajdują się zarówno studenci słabowidzący jak i niewidomi, lektor pamięta o specyficznych potrzebach edukacyjnych tak jednych jak i drugich.
 
W obrębie poszczególnych sprawności wybrane elementy zasługują na szczególną uwagę:
 
Mówienie:
Lektor pozostaje wyczulony na braki w ogólnej wiedzy o świecie szczególnie u osób niewidomych, stara się je uzupełniać lub prosi o to innych uczestników grupy.
 
Czytanie:
Czytanie w brajlu jest czasochłonne a wykonywanie typowych ćwiczeń, np. na wyszukiwanie słów lub fraz staje się kłopotliwe, kiedy tekst jest długi. Należy wówczas podzielić taki tekst na mniejsze fragmenty tak, by wyszukiwanie informacji przebiegało sprawniej.
 
Słuchanie:
Lektor uwzględnia fakt, że podczas ćwiczeń typu listening comprehension osoba niewidoma potrzebuje znacznie więcej czasu, by zrobić notatki. Zatem albo dokonuje adaptacji ćwiczenia, albo wprowadza przerwy w nagraniu, by umożliwić  osobie niewidomej wykonanie notatek w sposób komfortowy.
 
Pisanie:
Chociaż pisanie przy pomocy notatnika brajlowskiego jest czasochłonne,  nie uniemożliwia jednak studentom niewidomym pisania krótkich form na zajęciach. Należy pamiętać jedynie o zapewnieniu odpowiednio wydłużonego czasu.
 
Komponent akademicki:
Komponent akademicki jest realizowany na poziomach B1, B2, B2+ oraz C1 jest realizowany.
 
Zaliczenia pisemne i egzamin:
Osoby niewidome mają prawo do wydłużonego o 30% czasu na zaliczeniach i egzaminie pisemnym oraz do adaptacji formy egzaminu. Treści i sprawdzane umiejętności pozostają tożsame z tymi obowiązującymi w ramowych programach nauczania dla poszczególnych poziomów.
 

Założenia ogólne do ramowych programów nauczania języka angielskiego wynikające z niepełnosprawności słuchowej:

Nauczanie języka angielskiego osób z niepełnosprawnością słuchu odbywa się przy zastosowaniu ramowych programów nauczania i kryteriów ogólnie przyjętych w Jagiellońskim Centrum Językowym.
 
 
Studenci niesłyszący i słabosłyszący  mogą uczęszczać na lektorat prowadzony w specjalnie dostosowanej sali w pomieszczeniach Działu ds. Osób Niepełnosprawnych.
Adaptacja do potrzeb wynikających z niepełnosprawności słuchu (według zaleceń konsultantów 
z DON) polega na następujących elementach:
 
  • Zajęcia odbywają się w małych grupach w sali  wyposażonej w pętlę induktofoniczną, wzmacniającą dźwięki i współpracującą z cyfrowymi aparatami słuchowymi. 
  • Używa się tablicy interaktywnej, co pozwala na zapisywanie i przesyłanie studentom notatek z zajęć, dzięki czemu mają oni więcej czasu i ułatwiony kontakt wzrokowy z innymi osobami na zajęciach.
  • Nie używa się nagrań audio. Studenci w rozmowie z lektorem lub innymi studentami mają zawsze możliwość odczytywania z ruchu warg. Układ stolików pozwala na utrzymanie kontaktu wzrokowego.
  • Na zajęciach lektor używa języka polskiego do podawania wyjaśnień i poleceń. Część z nich jest również podawana w języku angielskim.
Sprawności językowe
 
Mówienie
Studenci mają więcej czasu na przygotowanie wypowiedzi. Pytania i wskazówki są podawane również w języku polskim. Wypowiedzi studentów mają charakter bardziej indywidualny niż dialogu. Studenci zapoznają się z zapisem fonetycznym, co ułatwia wymowę w języku angielskim, poprawna wymowa nie należy jednak do najważniejszych umiejętności ćwiczonych na zajęciach.
 
Czytanie
Studenci uczą się czytania ze zrozumieniem, ćwicząc różne techniki czytania. Jednym z celów  jest  poszerzanie słownictwa i rozwijanie ogólnych umiejętności czytania w języku obcym. Czytanie jest zasadniczą sprawnością receptywną.
 
Słuchanie
Nagrania audio nie są używane na zajęciach. Studenci zawsze mają możliwość odczytywania z ruch warg osoby mówiącej.
 
Pisanie
Wybór form tekstów pisanych wynika z zapisu ramowych programów nauczania JCJ dla poszczególnych poziomów biegłości językowej. Ponadto, ze względu na potrzeby studentów z niepełnosprawnością słuchu, pisanie jest ważnym sposobem porozumiewania się, i jest często wykorzystywane w ćwiczeniach komunikacyjnych.
 
 
Komponent akademicki i elementy języka specjalistycznego są wprowadzane na studiach II stopnia.
 
Zaliczenia i egzamin
Studenci mają prawo do wydłużonego czasu podczas testów pisemnych i egzaminów. Nie sprawdza się zrozumienia ze słuchu.